میان درگنه

میان درگنه بازی ای است که یک مستطیل 40 تا 45 متر روی زمین می کشند و این بازی با یک توپ دستی است و تعداد نفرات باید 4 تا 6 نفر باشد و دو گروه می شوند گروهی وسط و گروه دیگر در دو طرف زمین با توپ آنها را میزنند اگر توپ را یکی بگیرد می تواند یکی از یاران خود را داخل زمین بیاورد در غیر این صورت اگر تا نفر آخر هم با توپ زدند می بازند و گروه دیگر به داخل زمین می آیند .

مچولوسه : برای این بازی زمینی به اندازه 30 تا 35 متر مربع یا مستطیل یا دایره روی زمین می کشیم و وسط آن را یک دایره تا مساحت یک متر مربع روی زمین کشیده می شود در این بازی نفرات باید تا بیش از 5 نفر باشند و یک نفر با یک پا دنبال بقیه می رفت تا آنها را بگیرد یا با دست به آنها بزند و اگر خسته شد می توانست بر روی دایره مرکزی روی دو پا استراحت کند و دوباره دنبال بقیه کند البته دیگران هم نمی توانند از آن مساحت 30 تا 35 متری بیرون برود و اگر بیرون بروند و یا کسی که آنها را دنبال می کند آنها را بزند باخته است و او باید به دنبال بچه یک پا برود و آنها را بگیرد

 

پتیگله بازی

این بازی جز آن دسته از بازی های مردانه است که در فصل بهار توسط مردان به اجرا در می آید. شرکت کنندگان ابتدا به دو گروه مساوی تقسیم می شود، سپس چال و گودال کوچکی در یک محلی که به عنوان مبدا یا مقصد اول است حفر می کنند. سپس دو قطعه چوب یکی به طول 20 سانتی متر و قطر 5 سانتی متر ودیگری به طول یک متر و همان قطر آماده می کنند. برای شروع بازی با استفاده از یک سنگ کوچک و صاف تر خشک می کنند و هر تیمی که نوبت قرعه به وی رسید روی چال می ماند وگروه دیگر به فاصله 20 الی 30 متری قرا ر می گیرند.

تیم آغاز گر با قرار دادن یک قطعه چوب کوچک که در اصطلاح محلی به آن گلهgale می گویند، به صورت افقی بر روی چال به وسیله چوب دستی که به آن پیت pit می گویند بازی را آغاز می کنند.

زمانی که چوب کوچک به طرف افراد تیم مقابل می رودآانان سعی می کنند که قبل ا ز فرو د آمدن به زمین یا با دست بگیرند و یا این که با چوب دستی های خود آن را بزنند، چنانچه موفق به این کار شوند، آن فرد با زنده ونوبت نفر بعدی است، ولی اگر موفق به این کار نشدند با چوب دستی سعی می کنند آن را دورتر نمایند، در همین لحظه فردی که بازی را آغاز کرده از محل شروع تا نقطه ای که چوب کوچک یا گله به زمین افتاده باید با صدای بلند بدون نفس کشیدن بگوید: یا علی، یا علی.

چنانچه قبل از افتادن چوب صدایش قطع شود بازند می شود، وگر نه برنده شده و مجدداً خودش بازی می کند. این کار ادامه دارد تا اینکه افراد یک تیم از نظر تعداد بازنده ها بیشتر شود. در خاتمه تیمی که با زنده شد باید از قسمت اول تا جایی که حریف تعیین می کند بر پشت آنان سوار شوند.

نماد اجرای این بازی نشان دهنده قدرت تنفس ومهارت وچابکی افراد است. یادآوری می کنم که افرادی که در حین طی کردن مسیر اول تا محل ا فتاده گله می باشد در حالت دویدن این این عمل را انجام می دهند.

 

قيطه چو

بازي با يك عد چوب بزرگ به اندازه چوب دستي و يك عد چوب كوچك حدود بيست سانتي كه دو طرف آن را مانند قلم تراشيده اند انجام مي گيرد بدين صورت كه افراد به دو گروه چند نفره تقسيم مي شوند و مكاني را به عنوان مبدا بازي انتخاب مي كنند كه به زبان محلي به آن «گال » مي گويند و با تخته سنگي بزرگ كه آن را عمود بر روي زميبن قرار مي دهند مشخص مي شود .

شروع بازي توسط هر تيمي توسط قرعه انجام مي گيرد و انجام آن نيز بدين صورت است كه هر يك از اعضاء گروه چوب كوچك را بر روي زمين قرار مي دهند و با زدن ضربه بر روي لبه آن ، آن را روي زمين بلند مي كنند و سپس با زدن ضربه اي ديگر آن را از نقطه اي كه در چند متري «گال » قرار دارد و اصطلاحا مرز ناميده مي شود.

به نقطه اي دور پرت مي كنند وتا فبل از گذشتن چوب كوچك يا همان «قيط» از محل مرز ۳ بار مي توانند با چوب بزرگ با آن ضربه بزنند .افراد گروه مقابل چوب كوچك يا « قيط» را بر داشته و به طرف تخته سنگ اشاره شده و يا همان«گال » پرتاب مي كنند و اگر «قيط» به « گال » اصابت كرد فرد از دور بازي كنار مي رود و اصطلاحا سو خته مي شود و نوبت را فرد ديگري از گروه خو د مي دهد .

واگر « قيط» به « گال » اصابت نكرد او عمل قبلي را تكرار مي كند و تا سه بار اين عمل را تكرار مي كند و در پايان موفقيت آميز بار سوم او ۳ امتياز مي گيرد و اصطلاحا « دو گوش»مي آورد و سه بار مي تواند همان بازي را انجام دهد و يا مي تواند به اعضاي هم گروه خود واگذار نمايد باخت گروه وقتي اتفاق مي افتد كه تمام اعضاي گروه توسط گروه مقابل خاموش شوند يعني«قيط » هاي كشيده شده يا پرتاب شده توسط آنها هنگام نشانه گيري به سمت «گال » به تخته سنگ اصابت كند و اين بار تيم مقابل بازي مي كند و تيم خاموش شده به «گال » يعني به محلي كه « قيط» به آن طرف پرتاب مي شود مي روند .

اين بازي به همين صورت به تناوب ادامه دارد .

 

آهوچره

بازي آهو چره نيز تا حدود بيست سال پيش در منطقه ي شرق گيلان در شمار بازي ها و نمايشهاي مقدمه ي نوروز انجام مي شد. گروه آهوچره سه نفر بودند : بازيگر آهو،شعرخوان و توبره كش . محور بازي " آهو" بود . با وسايل مختلف چيزي شبيه كله ي آهو يا بز درست مي كردند ؛ برايش شاخ مي گذاشتند ،

گل و سبزه به شاخش مي زدند ، با مهره ي شيشه اي برايش چشم مي گذاشتند ، زنگوله به آن مي آويختند و آن را بر سر چوبي قرار مي دادند. بازيگر آهو گوني يا كيسه اي پارچه اي روي سر خود مي كشيد ، به طوري كه تمام بدنش را مي پوشانيد ، از داخل آن چوبي كه سر آهو بر روي آن قرار دلشت به دست مي گرفت ، به گونه اي كه به هيئت حيواني در مي آمو و با آن چوب مي تواند سر خود را حركت بدهد. نفر دوم گروه شعرهايي مي خواند و با خواندن شعر با چوبي كه در دست داشت نمايش را هدايت مي كرد .

نفر سوم توبره كش بود . هر سه با هم كوچه به كوچه به خانه هاي ده مي رفتند ، بازي آهوچره را اجرا مي كردند ، شعر مي خواندند و از هر خانه چيزي مي گرفتند ، بازيگر آهو در ميانه ي بازي غش مي كرد و تا تخم مرغ و يا چيز ديگري از صاحب خانه نمي گرفت حالش به جا نمي آمد .

بعد از خواندن شعر در يك خانه به خانه هاي ديگر ده مي رفتند و از صاحب خانه چيزهايي مثل برنج ،تخم مرغ و شيريني مي گرفتند. گروه آهوچره كارشان را ازغروب آغاز مي كردند و چند روستا و آبادي نزديك را مي گرديدند.

بازي آهوچره از شرقي ترين نقاط ايران تا حدود تنكابن و روستاهاي اطراف آن معمول بود و امروز نيز كم و بيش معمول است ..

 

 

شنیدم سه چهار دهه قبل طرحی در شهرداری مطرح شد که در سرپل شرقی دو طرف رودخانه از محل پل فعلی تا دهنه فضای سبز ایجاد بشه و نزدیک دهنه یک پل طاقی زیبا و دو خیابان در دو طرف ساخته بشه که به دلایلی نه تنها در آن زمان انجام که نشد اصولا منتفی شد . اما اخیرا شهرداری طرح دیگری داده و زباله های اطراف رو به انتهای خیابان فلسطین یعنی محله زاغوت منتقل میکنه که میشه دلایلی از جمله نداشتن جای دیگر و راه نیفتادن کارخانه کمپوست گرمجان به هر دلیلی پیدا کرد . اما اینکار جاده ای را که مسیر رسیدن به ساحل برای محلیها بود رو تبدیل به محلی بدبو و زشت کرده جایی که همه بچه های محل خاطرات ماهیگیری و بازی و سیزده بدرهای شلوغ ازش دارن تبدیل شده به تلی از زباله با هزاران مرغ ماهیخوار(ببخشید آشغالخوار) با دهها گاو که با شاخاشون کیسه زباله پاره میکنن. من چند عکس از محل دارم ولی چون این وبلاگ برای معرفی زیبایی های رودسر طراحی شده نمیگذارم .امیدوارم شهرداری محترم همونجوری که اگه بعضی به یاد داشته باشن آبگیر بدبوی محله آبکنار همون سل به قول محلیها رو با زباله پر کرد و بعد تبدیل به جای تقریبا تمیز و مرتبی کرد اینجا هم همون کار رو انجام بده وچند سال بعد اونجا ترقی کنه و خاطرات این مدت فراموش بشه .راستی تکلیف ماست هایی که از شیر این گاوا توی شیشه های ترشی که از انحصارات صنعت لبنیات رودسره  تهیه  میشه چیه ؟

با تشکر از یادآوری جواد

به گزارش گزارشگر مهر در رشت، پل خشتی تمیجان در شش کیلومتری جنوب غربی شهرستان رودسر بر روی رودخانه تمیجان ساخته شده و از نوع طاق ها و مصالح به کار رفته در این پل می توان آن را به دوره صفوی نسبت داد.

نام سینما               فجر

درجه                      ۳

تعداد صندلی           ۴۳۰

تاسیس                 ۱۳۴۲

مالک                     حوزه هنری

مساحت                ۴۰۰ متر مربع

تلفن                     ۰۱۴۲۶۲۲۲۷۳۸

آدرس                    میدان شهرداری خیابان ۷۲ تن

این كاخ در محوطه یك پارك و جنب ساختمان فرمانداری شهرستان رودسر واقع شده و بنایی است با نقشه مستطیل به ابعاد 13×23 متر كه دو فضای نعلی شكل در قسمت شمالی دارد. مختصات بنا همان است كه كم و بیش در دیگر كاخ‌‌های دوره‌ پهلوی وجود دارد.
این بنای دو طبقه با سیمان نماسازی شده و سقف آن شیروانی است. تاق‌ها و سالن اصلی آن گچ‌بری‌های ساده‌ای دارد. این كاخ در یك دوره‌ زمانی كوتاه برای اقامت‌های موقت مورد استفاده اختصاصی رضاشاه قرار گرفته است و اینك، به عنوان یك بنای تشریفاتی و تاریخی نگهداری می‌شود. این بنا با شماره 1044 در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسیده است.

با توجه به قرار گرفتن این کاخ در محوطه فعلی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهر رودسر در حال حاضر تصویری از آن در دسترس من نیست ولی شنیدم در صورت جابجا شدن محل خدمت برادران سپاه تبدیل به موزه شده و برای عموم قابل بازدید خواهد شد .

منطقه رودسر بسیار وسیع و شامل اشکورات، املش و ... است. در این منطقه بزرگان و علمای فراوانی در علوم مختلف اسلامی پرورده شده اند.حضرت آیة الله محفوظی در این باره می فرماید:

«علمایی که از منطقه رودسر برخاسته اند فراوانند از جمله آن بزرگان؛

آیة الله سیدابوالقاسم اشکوری -1325 ق- صاحب حاشیه بر مکاسب -بُعیة الطالب- و حاشیه بر رسائل -جواهرالعقول-، آیة الله سیّد محمدتقی معصومی اشکوری، صاحب کتاب دو چوب و یک سنگ -م1356ق- معظم له از عرفا و علمای بزرگ رحیم آباد رودسر بودند و بعضا به خطابه اشتغال داشتند و مشهور به کراماتی بودند و بعضی از مراجع بزرگوار مطالبی را درباره عظمت این شخصیّت ارزشمند نقل کرده اند.

وی از تربیت یافتگان آقاسیدموسی زرآبادی قزوینی بود.

مرحوم آیة الله آقاشیخ علی آقارودبارکی، معظم له به تشخیص اعاظم اشکور اعلم علمای آن روز منطقه اشکورات بودند که در روستای رودبارک رودسر ساکن بودند. مرحوم آیة الله میرزاعلی اکبر طلوعی رحیم آبادی، صاحب دیوان طلوعی -م1354ق- و مرحوم آیة الله حاج شیخ شعبان جیردهی و مرحوم آیة الله آقاشیخ عبدالصمد بی بالانی و مرحوم آیة الله آقاسیدحسن اشکوری، علاوه بر این شخصیت ها که در منطقه رودسر بودند ده ها نفر از بزرگان و علمای رودسر در شهرهای بزرگ هم چون مشهد، نجف اشرف، تهران، قم و سایر مراکز علمی و دینی ساکن بودند همانند آیات عظام آقا سیدابوالحسن اشکوری -1368ق- و آقا سید احمد محدّث اشکوری و ... در نجف اشرف ساکن و در آن حوزه علمیه مشغول تدریس سطوح عالیه بودند.

1 . مرحوم ملا عبدالرزاق رانکوهی رودسری، از علمای مهم در قرن یازدهم، صاحب شرح بر مصباح الشریعه. وی معاصر با ملا عبدالرزاق لاهیجی صاحب شوارق بوده است⁽⁸⁾.

بدایع الافکار-م1312ق- .

3 . مرحوم آیة الله میرزا ابوالحسن گیلانی رانکوهی -م1313ق-.

4 . حکیم متأله، آقامیرزا هاشم اشکوری، استاد حکما و عرفای تهران هم چون مرحوم آیة الله شاه آبادی و علمای ربانی و حکیم دیگر که هر کدام از آنان بعد از پایان تحصیلات و نائل شدن به مراحل عالی علمی و فقهی به مفاد آیه کریمه نَفْر عمل نموده و در دیارشان منشأ آثار و خیرات مادی و معنوی فراوانی شده اند.

آیة الله محفوظی عضو محترم شورای عالی حوزه علمیه قم می فرماید:

«شهرستان رودسر، دارای علمای بزرگی بوده که بعضی از آنان مجتهد بودند، همانند آیة الله حاج شیخ ابراهیم محقق رودسری -م1321ق- معظّم له دارای تألیفاتی است. علمیّت و جامعیّت ایشان را از حاشیه معظم له بر کفایة الاصول آخوند خراسانی که حاوی نکات عمیق و بسیار ارزشمندی است، به خوبی می توان فهمید و عجیب این که ایشان صاحب کراماتی هم بوده است. قبر ایشان هم اکنون در یکی از روستاهای نزدیک رودسر مورد احترام مردم است. ایشان وصیّت کرده بودند که او را در قبرستان رودسر دفن نکنند چون به زودی قبرستان عمومی رودسر ویران و تبدیل به منازل مسکونی خواهد شد و این پیش بینی ایشان بعد از سالیان متمادی از رحلت آن بزرگ واقع شد و هم اکنون منازل مسکونی بر آن واقع شده است.

مرحوم آیة الله حاج شیخ محمدعلی رودسری مشهور به «امام» که دارای صفات و حالات معنوی فوق العاده ای بودند به طوری که آیة الله آقا سیّد محمدتقی خوانساری احترام به خصوصی و ارادت فوق العاده ای به ایشان مبذول می داشتند.

مرحوم آقای حاج شیخ محمدحسین رودسری و مرحوم آقای حاج شیخ عبدالله بازرگانی و مرحوم آقای شیخ اسماعیل غروی که این سه بزرگوار هم از علمای موجه و مورد احترام شهرستان رودسر بودند».

نام قبلی رودسر، هوسم بوده است، و در قدیم «هوتم» یا «کوتم» نامیده می شده و احتمالاً اوّلین بار مؤلف حدودالعالم از آن یاد کرده است.

در زمانِ حکومت سادات علوی در دیلم و طبرستان از شهرت فراوانی برخوردار بوده است و بزرگانی هم چون ابوجعفر هوسمی از همین دیار است و هم چنین امام فخر رازی را از رودسر دانسته اند⁽²⁾.

مردم شهرستان رودسر همانند دیگر نقاط دیلم، در اوایل قرن سوم به دست ناصرالحق کبیر⁽³⁾ و از راه نفوذ معنوی و واقعی اسلام، مسلمان شدند. ناصر -حاکم مقتدر و مؤسس دین المرسلین در دیلم- برادرزاده خویش، ملقّب به الثائرباللّه⁽⁴⁾ که شخصی شجاع، کریم و بزرگوار و به سبب وجاهت چهره به سیدابیض یا سیّد نورانی مشهور بود، را برای اداره شهر رودسر به حکومت گمارد. او در رودسر، با قدرت حکومت می کرد و در میان مردم دارای محبوبیّت فراوان بود وبه نام خویش، سکّه ضرب می کرد و یک مدرسه دینی نیز داشت.⁽⁵⁾

می پرداختند و مراکز و مدارس دینی را تأسیس می کردند.

Latitude: 37.13761
Longitude: 50.288

اين بنا مربوط به دوره اسماعيليه بوده آدرس : بخش چابكسر – دهستان قاسم آباد – روستاي بندبن

اين بناي آجري مربوط به اوايل دوره صفويه از دوره كيائيان مي باشد بناي مورد بحث با توجه به ساختار كه در علم معماري بسيار جالب است بعنوان يكي از عجايب گيلان شناخته شده است . آدرس : بخش مركزي رودسر – دهستان ورضا محله – حسن سرا – بطرف جاده رحيم آباد – كنار جاده آسفالت روستاي پير محله

این بنا در جنوب شرقی رودسر در فاصله ۷ کیلومتری حسنک سرا واقع شده است . این بقعه دارای یک ایوان کوچک در سمت ورودی و دو اتاق کوچک در طرفین آن است . گنبد خانه به شکل هشت ضلعی و ساده ساخته شده، سطح آن را گچ اندود کرده اند . قطر دیوارها حدود ۶۵ و قطر دیوار گنبد حدود ۱۱۵ سانتی متر است . از مشخصات بنا، گنبد دو لا یه آن است . در داخل اتاق میانی، محرابی با دهنه ای به عرض ۹۰ و بلندی ۱۷۰ سانت تعبیه شده است . این بنا فاقد عناصر تزئینی و نمونه یک معماری اصیل و سنتی گیلا ن است . طاق نماهایی در بیرون بنا در کادرهایی چهارگوش و مستطیل جای گرفته و دارای طاق جناقی است . در داخل بنا نیز طاق نماهایی به ارتفاع ۳۰/۳ متر دیده می شود . آجرکاری خارجی بقعه ، ساده و در قسمت فوقانی دیوارها ، قرنیزهایی متمایل به خارج وجود دارد . با توجه به معماری بقعه از جمله استفاده از قوس های جناقی تیز ، پیش آمدگی قرنیزهای فوقانی و نوع گورسازی که شبیه سردابه است ، این بنا شباهت به معماری دوره ایلخانی دارد .

اين بنا كه مربوط به دوره پهلوي اول است با توجه به گچبرهاي زيبا آن در فهرست آثار ملي كشور بعنوان يك بناي ماندگار ثبت شده است . آدرس : شهر رودسر – ميدان شهرداري – ضلع غربي ميدان

اين بنا مربوط به اوايل دوره صفويه و دوره كيائيان مي باشد زماني كه روستاي تميجان بعنوان پايتخت شرق گيلان ( رانكوه ) مطرح بود اين بنا از بناها پل هاي زيباي كشور است ساخته شده است آدرس : بخش مركزي رودسر – دهستان چينيجان – روستاي تميجان

خشت پل تمیجان در روستای تمیجان در غرب رودسر قرار دارد و از پل های دوره صفوی و قاجار است. این پل بر روی رودخانه کهنه گوراب که قبلا محل عبور راه شاه عباسی بود، احداث شده است. مصالح پل، آجر قرمز رنگ و ساروج است. پل دارای سه دهنه بزرگ و دو دهنه کوچک با طاق های جناقی است. طاق میانی ،۶ متر ارتفاع دارد. قسمت میانی پل، مسطح و اطراف آن شیب دار است.

 

اين قلعه با توجه به نوع معماري مربوط به دوره اسماعيليه بوده ولي با توجه به حفاريهاي علمي انجام گرفته در لايه پايين آثار دوره اشكاني كشف گرديده لذا مي توان زير بناي اوليه اين قلعه را مربوط به دوره اشكاني دانست كه در ساليان متمادي براي استفاده مورد مرمت قرار گرفته است . آدرس : بخش رحيم آباد – دهستان طول لات – روستاي قلعه گردان 
 

---

 

 

 

 جمعیت این شهرستان (طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی) ۱۴۶٬۰۵۷ نفر است .